Artykuły
  • Register

Według NKWD policjant z Równego Jerzy Stecki (w materiałach śledztwa jego imię zapisano jako Georgij) w latach 1921–1939 prowadził aktywną walkę z ruchem rewolucyjnym, klasą robotniczą i chłopstwem. 

Od takiego oskarżenia zaczyna się prawie każde śledztwo w sprawie funkcjonariuszy Polskiej Policji Państwowej. Znajdujemy je również w postanowieniu o aresztowaniu Jerzego Steckiego z dnia 11 grudnia 1939 r. Dopiero 24 grudnia tegoż roku dokument został podpisany przez zastępcę prokuratora obwodowego. W tym czasie starszy policjant ІІ komisariatu policji w Równem już trzy miesiące przebywał w lokalnym więzieniu NKWD.

Jerzy Stecki urodził się 24 kwietnia 1898 r. we wsi Babice w powiecie biłgorajskim guberni lubelskiej w rodzinie robotniczej. Nie posiadamy informacji o jego rodzicach. Wiadomo tylko, że ojciec miał na imię Tymoteusz. Jerzy ukończył czteroklasową szkołę. W latach 1920–1922 służył w Wojsku Polskim. Został zdemobilizowany w stopniu sierżanta.

Od 1923 r. Jerzy Stecki był zatrudniony w policji. Najpierw przybył na granicę z ZSRR, gdzie jako starszy posterunkowy służył w policji pogranicznej. Rok później przeniesiono go na posterunek we wsi Kobyla (obecnie wieś Wesniane w pobliżu Korca).

Rotacje funkcjonariuszy policji w II Rzeczypospolitej odbywały się regularnie. W 1927 r. Jerzy Stecki został przeniesiony do Równego, a w czerwcu 1931 r. – do Tuczyna. W 1934 r. Stecki znów wrócił do Równego i pozostał tu na służbie do początku II wojny światowej. W Równem mieszkał przy ulicy Mickiewicza 69 razem z żoną Kazimierą (w 1939 r. miała 32 lata) i synem Jerzym (w 1939 r. miał 6 lat).

Za długoletnią służbę został odznaczony krzyżem i dwoma medalami.

Do sowieckiego więzienia Jerzy Stecki trafił 18 września 1939 r., o czym świadczy wpis w ankiecie aresztowanego. Postanowienie o jego zatrzymaniu – jak już powiedzieliśmy wyżej – datowane było na 11 grudnia tegoż roku. 

Stecki 1

Stecki 2

Pierwsze przesłuchanie więźnia odbyło się 15 grudnia 1939 r. Śledczy zastosował zwykły scenariusz dla tej kategorii aresztowanych. Interesowało go doświadczenie policyjne, odznaczenia, lista kolegów i tajnych współpracowników policji. Jerzy opowiedział, że w ІІ komisariacie policji w Równem istniał oddział zajmujący się sprawami politycznymi, które dotyczyły m.in. działalności KPZU i OUN.

Śledczy interesował się procesem sądowym wobec członków KPZU, który odbył się w Równem w 1936 r. Stecki przyznał się, że był dowódcą konwoju eskortującego z więzienia do sądu członków KPZU, wobec których wszczęto proces. Ten fakt stał się kluczowy w jego oskarżeniu. 18 grudnia 1939 r., na drugim, a jednocześnie ostatnim przesłuchaniu, przyznał się do winy.

24 grudnia 1939 r. w sprawie Jerzego Steckiego stał się szczególną datą. Pojawia się on dwukrotnie w akcie oskarżenia: pod podpisem kierownika Zarządu NKWD w Obwodzie Rówieńskim oraz pod podpisem zastępcy prokuratora obwodowego, który zgodził się z decyzją śledczego o skierowaniu sprawy na Kolegium Specjalne NKWD ZSRR.

Stecki 3

Stecki 4

I wreszcie apogeum absurdu sowieckiego wymiaru sprawiedliwości, dla którego ludzie byli tylko anonimową masą, bitą w salach tortur przez bezimiennych katów. Dopiero po dziesięciu miesiącach, 2 listopada 1940 r., Kolegium Specjalne NKWD skazało Jerzego Steckiego, który przez cały ten czas oczekiwał na wyrok w przepełnionej celi rówieńskiego więzienia, na osiem lat pozbawienia wolności w obozach pracy za przestępstwa przewidziane w art. 54–13 КК USRR (aktywna działalność przeciw ruchowi rewolucyjnemu). Karę odbywał w obozie «Ibdelłag».

Stecki 5

Według postawienia Rówieńskiej Prokuratury Obwodowej z dnia 31 lipca 1989 r. Jerzy Stecki został zrehabilitowany. Jego dalsze losy nie są nam znane.

Tetiana SAMSONIUK

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.

CZYTAJ TAKŻE:

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: STEFAN ŁANUCHA

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: RADZIECKIE REPRESJE WOBEC FUNKCJONARIUSZY POLSKIEJ POLICJI PAŃSTWOWEJ