Artykuły
  • Register

W ciągu dwóch dni, 10 oraz 11 lipca, w obwodzie wołyńskim oraz rówieńskim trwały obchody 78. rocznicy tragicznych wołyńskich wydarzeń. W mszach żałobnych na cmentarzu w Hucie oraz w łuckiej katedrze uczestniczyła wicemarszałek Sejmu RP Małgorzata Gosiewska.

«Ta msza odprawia się za wszystkie ofiary ludzkiej nienawiści na Wołyniu w czasie II wojny światowej. Prośmy Boga, aby serca ludzi zostały uwolnione od wszelkich nienawiści, uprzedzeń, krzywdy, aby Pan Bóg wypełnił nasze serca pokojem i miłością» – zaznaczył bp Witalij Skomarowski, ordynariusz diecezji łuckiej rozpoczynając żałobne nabożeństwo w Hucie Stepańskiej (obecnie Huta w rejonie rówieńskim, przed reformą 2020 r. – rejon kostopolski).

Patronem tej uroczystości żałobnej biskup wybrał ks. Faustyna Lisickiego – pochodzącego z Żytomierszczyzny duchownego, który w latach 30. był proboszczem w Stepaniu, a w 1943 r. wraz z parafianami ewakuował się do Huty. W 1946 r. został aresztowany przez NKWD i skazany na 10 lat łagrów, po opuszczeniu których do końca życia odprawiał jedynie nielegalne nabożeństwa. Służył wiernym, nawet kiedy był ciężko chory. Pochowany został w Żytomierzu.

Mszę wraz z bp. Witalijem Skomarowskim koncelebrowali biskup pomocniczy diecezji mukaczewskiej Mykoła Łuczok oraz katolickie duchowieństwo. Następnie archimandryta Ilarion Kleban, Błohoczynny Kostopolski z Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, wspólnie z proboszczem miejscowej cerkwi Przemienienia Pańskiego o. Mykołą Gałuchą oraz chórem odprawił nabożeństwo za zmarłych.

Huta missa 27

Huta missa 29

W obchodach rocznicowych w Hucie Stepańskiej uczestniczyli: wicemarszałek Sejmu RP Małgorzata Gosiewska, Ambasador RP w Kijowie Bartosz Cichocki, Konsul Generalny RP w Łucku Sławomir Misiak wraz z pracownikami konsulatu, członek zarządu Polskiej Fundacji Narodowej Cezary Jurkiewicz, prezes Fundacji Solidarności Międzynarodowej Rafał Dzięciołowski, członkowie Stowarzyszenia «Wołyński Rajd Motocyklowy», uczestnicy Rajdu Wołyńskiego, harcerze z Harcerskiego Hufca «Wołyń», Polacy z całego Wołynia oraz mieszkańcy Huty. Władze ukraińskie były reprezentowane przez zastępcę przewodniczącego Rówieńskiej Obwodowej Administracji Państwowej Serhija Gemberga, przewodniczącego Rówieńskiej Rejonowej Administracji Państwowej Oleksandra Kowala oraz starostę Huty Natalię Korewę.

Huta missa 18

Huta missa 1

Huta missa 24

Co Cię tu prowadzi?

«Tak spokojnie jest tu i cicho. Nawet Opatrzność Boża zadbała o to, żebyśmy w taki upał mogli być w cieniu. Ale gromadzi nas tu bardzo bolesna pamięć, bardzo bolesne wydarzenia. Dlaczego jesteśmy tutaj? Pytanie do każdego: «Co Cię tu prowadzi, bracie, siostro?» – bp Mykoła Łuczok, przywołując swoje wielokulturowe doświadczenia zebrane w czasie niesienia posługi w różnych krajach oraz regionach Ukrainy, mówił o potrzebie uzdrowienia ran z przeszłości, uwolnieniu od wszelkiego kłamstwa i życiu w prawdzie.

Huta missa 21

«Do Huty przywiodła nas pamięć o ofiarach, pragnienie modlitwy i oddania hołdu w miejscu walki i często śmierci, wezwanie do prawdy, zamanifestowanie naszej jedności i solidarności narodowej oraz zapewnienie, że jesteśmy strażnikami pamięci Polaków» – powiedziała Małgorzata Gosiewska.

Huta missa 32

Podczas wystąpienia wicemarszałek mówiła także o polsko-ukraińskiej współpracy, polskim wsparciu dla Ukrainy w dążeniu do UE czy NATO oraz pomaganiu w sytuacji faktycznej agresji rosyjskiej: «Trudno byłoby wskazać państwo czy naród, który bardziej identyfikowałby się ze sprawą Ukrainy niż Polska. Mając to wszystko na uwadze, a w szczególności splatające się wspólne losy, kwestionuję wezwanie do pozostawienia historii historykom. Przecież historia to teraźniejszość trochę wcześniejsza, która już się wydarzyła, czasami zupełnie niedawno. Jest żywa i dotyczy nas wszystkich. Tragedia Wołyńska zdarzyła się jak na kryteria historyczne niedawno. Pozostawiła głębokie ślady, zaważyła na życiu bardzo wielu ludzi. Oddajemy więc głos historykom, ale nie chcemy się do tego ograniczać. Chcemy wziąć na siebie część historii i patrzeć, co do nas mówi, na co wskazuje i do czego się odwołuje. Dlatego jesteśmy tu dzisiaj na nabożeństwie upamiętniającym losy tej ziemi i ludzi niegdyś tu żyjących. Uważamy, że tylko na solidnym fundamencie, jakim jest pamięć i prawda, można budować dobre relacje między narodami i państwami».

Małgorzata Gosiewska zaznaczyła także: «Wypełniamy dziś zaszczytną misję strażników pamięci». Podkreśliła, że przybyli na uroczystość Polacy pamiętają nie tylko o ofiarach, ale również o sprawiedliwych Ukraińcach takich, jak Petro Bazeluk z Butejek, którzy ratowali sąsiadów.

«Nie zapominamy również o tych, którzy pamięć o tych tragicznych wydarzeniach przywracali i dalej przywracają. Żałuję, że jednego z nich tutaj nie ma» – powiedziała wicemarszałek mając na myśli Janusza Horoszkiewicza, któremu władze ukraińskie wydały kilkuletni zakaz wjazdu na Ukrainę.

Swoje wystąpienie zakończyła słowami Świętego Jana Pawła II wypowiedzianymi w 2001 r. we Lwowie: «Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy gotowi będą stawiać wyżej to, co jednoczy, niż to, co dzieli, aby razem budować przyszłość».

Wspomniany przez Małgorzatę Gosiewską Janusz Horoszkiewicz nie mogąc przyjechać w ojczyste strony przesłał list do uczestników uroczystości rocznicowych. Fragmenty tekstu zostały odczytane przez Ambasadora RP w Kijowie Bartosza Cichockiego, który na wstępie podkreślił: «Niestety pan Janusz Horoszkiewicz w wyniku niezrozumiałej i szkodliwej decyzji władz od kilku lat nie może przyjeżdżać na teren Ukrainy, z którą jest tak silnie związany i porozumienie z którą od lat buduje».

Huta missa 36

Do zakazu wjazdu Janusza Horoszkiewicza, który wspólnie z miejscowymi Ukraińcami przez lata stawiał krzyże w miejscach nieistniejących już polskich wsi, cmentarzy i kościołów , odniosła się także wicemarszałek w komentarzu udzielonym naszej redakcji po uroczystościach. «Nie rozumiem takich decyzji władz ukraińskich, szczególnie że pan Janusz jest osobą zaangażowaną niezwykle mocno nie w jątrzenie, tylko w pojednanie. W ostatnim okresie prowadziłam rozmowy z wiceszefem Rady Najwyższej, by strona ukraińska wreszcie rozwiązała ten temat. Myślałam, że może uda nam się spotkać razem przy tym krzyżu. Nie rozumiem nie tylko tej decyzji. Działań obecnych pomiędzy Polską a Ukrainą, których nie rozumiem, jest dużo więcej: rozmaitych prowokacji po jednej i po drugiej stronie, prób zaostrzenia relacji zarówno przez środowiska nieprzychylne Polakom na Ukrainie, jak i środowiska nieprzychylne Ukraińcom w Polsce – tu wszędzie widzimy właśnie próbę jątrzenia. To nie służy relacjom, ale relacje trzeba budować latami i tym się staram zajmować».

«Nigdy więcej – te słowa chce się powiedzieć, żeby tragedie się nie powtarzały. Odziedziczyliśmy trudną pamięć, ale nasze serca mamy wypełniać miłością i dobrem. Dziś przybyliśmy tu, żeby pochylić się i wspomnieć tych, którzy zginęli, a także żeby pomodlić się za przyszłość naszych państw» – powiedział zastępca przewodniczącego Rówieńskiej Obwodowej Administracji Państwowej Serhij Gemberg.

Huta missa 33

Podczas uroczystości głos zabrała także nowo wybrana starosta Huty Natalia Korewa dziękując wszystkim zgromadzonym za to, że tu przybyli. Ambasador Bartosz Cichocki podziękował władzom wsi, rejonu oraz obwodu za pomoc w przygotowaniu uroczystości oraz za porządkowanie cmentarza. Cmentarz w Hucie, jak każde miejsce pamięci, wymaga corocznego porządkowania, gdyż bez tego intensywnie zarasta roślinnością. Wcześniej sprzątał go Janusz Horoszkiewicz wspólnie z miejscowymi mieszkańcami, w zeszłym roku oraz już kilka razy w tym przyjeżdżali tu harcerze z Kostopola oraz Zdołbunowa, przed uroczystością odbyło się kolejne porządkowanie – tym razem, jak powiedziała Natalia Korewa, do pracy znowu zabrali się miejscowi mieszkańcy.

Modlitwa w Łucku

11 lipca mszę żałobną odprawiono także w łuckiej katedrze Św. Ap. Piotra i Pawła. Nabożeństwo celebrował biskup pomocniczy diecezji mukaczewskiej Mykoła Łuczok. Wspólnie z polską delegacją wzięli w niej udział przedstawiciele władz obwodu wołyńskiego.

Luck missa 9

«Kiedy obchodzimy rocznice tych wydarzeń, wspominamy ostatnią drogę krzyżową naszych braci i sióstr, którzy tragicznie zginęli. Przypomnieniem tego są krzyże w katedrze. Ale nasz wzrok sięga dalej. Oczami wiary i ducha sięgamy dalej, że to nie był koniec. Że ich dusze są w rękach Pana Boga. Dlatego nasza modlitwa jest wypełniona nadzieją» – powiedział bp Witalij Skomarowski.

Bp Mykoła Łuczok mówił o złu, dobru i przebaczeniu: «Przebaczenie jest ogromną mocą, którą przyniósł nam Jezus Chrystus. Przebaczenie nie jest powiedzeniem, że krzywdy nie było, nie jest milczeniem w sprawie krzywdy i nie jest akceptacją zła. Zło jest złem. Trzeba je nazwać swoim imieniem».

«Modlimy się o pokój na Ukrainie (…), za nas, którzy obecnie żyjemy na ziemi, naznaczeni cierpieniem, uprzedzeniami i nienawiścią, żeby nasza wspólna droga opierała się na prawdzie, wzajemnym zrozumieniu oraz braterstwie» – zabrzmiało z katedralnej ambony.

Pielgrzymka po Wołyniu

W trakcie kilkudniowej wizyty na Ukrainie wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska odwiedziła miejscowości, w których mieszkali oraz ginęli Polacy, złożyła także kwiaty przy krzyżach postawionych w miejscach pamięci. Podczas pielgrzymki po Wołyniu spotkała się również z lokalnymi władzami oraz mieszkańcami.

«Modlimy się, rozmawiamy z ludźmi, przygotowujemy większy projekt, który będziemy realizować w kolejnych latach, aby młodzi nauczyli nas, jak należy rozmawiać ze sobą i budować relacje» – podkreśliła wicemarszałek.

Podczas wizyty na Wołyniu na trasie Małgorzaty Gosiewskiej, której towarzyszyli polscy dyplomaci na czele z Ambasadorem RP w Kijowie Bartoszem Cichockim, znalazły się m.in. Kisielin, Kuźmiwka (dawna Kazimierka), Bereźne, Jaryniwka, Niemila, Moczulanka, Siwki oraz Sarny.

Huta missa 19

Huta missa 20

Huta missa 22

Huta missa 23

Huta missa 25

Huta missa 26

Huta missa 28

Huta missa 30

Huta missa 31

Huta missa 34

Huta missa 35

Luck missa 1

Luck missa 2

Luck missa 3

Luck missa 4

Luck missa 5

Luck missa 6

Luck missa 7

Luck missa 8

Luck missa 10

Luck missa 11

Luck missa 12

Natalia DENYSIUK
Fot. Anatol OLICH