Artykuły
  • Register

W okresie II Rzeczypospolitej Ludwik Kamiński pracował jako nauczyciel w Kamionce i Jabłonce w powiecie kostopolskim, a po wkroczeniu sowietów – w Hucie Stepańskiej.

Ludwik Kamiński urodził się w 1910 r. we wsi Piórków (obecnie powiat opatowski w województwie świętokrzyskim). Ojciec Ludwika, Jan Kamiński s. Jana, przez całe życie zajmował się rolnictwem, posiadał 5 ha ziemi, konie, trzy krowy. Wiadomo, że w czasie okupacji terenów Polski przez Niemców Jan Kamiński mieszkał w Piórkowie i skończył 73 lata. Matka Ludwika, Anna, miała wówczas 60 lat i chorowała. W rodzinie Kamińskich oprócz Ludwika było jeszcze sześcioro dzieci: Józef (ur. w 1906 r.), Wiesław (ur. w 1916 r.), Stanisława (ur. w 1900 r., po ślubie Czytarska), Leokadia (ur. w 1912 r.) oraz Irena (ur. w 1922 r.).

W 1917 r. Ludwik poszedł do szkoły. Po jej ukończeniu dostał się do seminarium nauczycielskiego, gdzie uczył się do 1932 r. Rok później został powołany do wojska, w czasie służby ukończył roczny kurs w szkole podchorążych. W 1933 r. przeszedł do rezerwy. W 1936 r., po szkoleniach wojskowych, awansował na podporucznika rezerwy.

W tymże 1933 r. Kamiński zaczął swoją działalność pedagogiczną w szkole we wsi Kamionka w powiecie kostopolskim, gdzie mieszkał u Bronisławy Kołodyńskiej. Nie udało się nam ustalić, o którą Kamionkę chodzi. W aktach śledztwa podano, że była to wieś w gminie Derażne, ale nie znaleźliśmy informacji o tym, że wieś o takiej nazwie była położona na terenie tej gminy. Na terenie powiatu kostopolskiego była natomiast Kamionka Stara i Kamionka Nowa w gminie Stepań, Kamionka w gminie Bereźne oraz Kamionka w gminie Ludwipol.

Z dokumentów ze sprawy karnej dowiadujemy się, że w 1934 r. Ludwik Kamiński został skierowany do gminy Bereźne (nie podano nazwy wsi), a od 1938 r. pracował jako nauczyciel w Jabłonce w gminie Stepań.

Kaminski 01

W 1939 r. Kamiński wyruszył do Warszawy na szkolenie. Z dokumentów śledztwa nie udało się nam dowiedzieć, czy chodziło o doskonalenie wojskowe czy zawodowe. 15 czerwca 1939 r., po szkoleniu, wyjechał z Warszawy do rodziny w Piórkowie. Na teren województwa wołyńskiego, do Kamionki, wrócił dopiero w połowie września. Zamieszkał, jak poprzednio, u Bronisławy Kołodyńskiej.

Ponieważ w szkole w Kamionce nie było miejsca pracy dla nauczyciela, od 1 października 1939 r. zatrudnił się w niepełnej szkole średniej w Hucie Stepańskiej. Dzięki historykowi Grzegorzowi Naumowiczowi udało się nam ustalić, że pochodzący z Huty Stepańskiej Edward Kwiatkowski w swoich wspomnieniach wymienia niejakiego Kamińskiego (bez podania imienia) jako nauczyciela języka ukraińskiego w Hucie w okresie okupacji niemieckiej. Przypuszczamy, że chodzi o bohatera tego tekstu.

Podobnie jak większość nauczycieli Ludwik Kamiński został aresztowany 9 kwietnia 1940 r. Osadzono go w rówieńskim więzieniu NKWD. Tak się złożyło, że znalazł się w jednej celi z posterunkowym Józefem Wanatem. Więźniowie przypomnieli sobie, że spotkali się w 1938 r., gdy Ludwik pracując jako nauczyciel w Jabłonce przyszedł na posterunek policji. Interesowały go książki, które posiadała biblioteka tej placówki. Józef wypożyczył nauczycielowi jedną z książek, gdyż pozwalały na to przepisy. O tym fakcie dowiedział się śledczy Szoch. Był przekonany, że policjant proponował Ludwikowi współpracę

Kaminski 02

Nie udowodniono żadnej winy Ludwikowi Kamińskiemu także podczas przesłuchań świadków – przewodniczącego rady wiejskiej w Hucie Stepańskiej Iwana Szwajki oraz nauczyciela miejscowej szkoły Józefa Olearczyka.

«Nauczyciel Ludwik Kamiński s. Jana przybył do niepełnej szkoły średniej w Hucie Stepańskiej w październiku 1939 r. Pracował w szkole bardzo dobrze według nowych programów radzieckich i wychowywał dzieci w duchu komunizmu. Uczestniczył w organizacji i przeprowadzeniu rewolucyjnych świąt radzieckich i demonstracji. W różnych kółkach działających w Hucie Stepańskiej nauczał Konstytucji ZSRR і USRR. W szkole prowadził kółko śpiewu, gdzie uczył dzieci piosenek radzieckich. W pracy zawodowej nauczyciela Ludwika Kamińskiego s. Jana żadnej działalności kontrrewolucyjnej nie zauważyłem» – napisał 28 lipca 1940 r. w opinii dyrektor szkoły W. Kurkowski.

Kaminski 03

Kaminski 04

W wyniku przeprowadzonego postępowania śledczy Zarządu NKWD w obwodzie rówieńskim Szoch postanowił zakończyć dochodzenie w sprawie Ludwika Kamińskiego. 6 sierpnia 1940 r. podpisano postanowienie o wypuszczeniu go z aresztu.

10 sierpnia 1940 r. Ludwik Kamiński opuścił rówieńskie więzienie NKWD. Jego dalsze losy nie są nam znane.

Tetiana SAMSONIUK

P. S.: Materiały rubryki «Ocaleni od zapomnienia» zostały opracowane przez Tetianę Samsoniuk na podstawie akt radzieckich organów ścigania, przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Rówieńskiego, w zbiorach Zarządu KGB Ukraińskiej SRR w Obwodzie Rówieńskim (1919–1957) oraz w Archiwum Zarządu Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Będziemy wdzięczni, jeżeli odezwą się Czytelnicy, krewni lub bliscy bohaterów naszej rubryki, którzy posiadają o nich dodatkowe informacje.

CZYTAJ TAKŻE:

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: ABRAM SZTYLERMAN

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JÓZEF KAIK

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: MARIAN EDMUND KINASZ

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: ROMAN BAKINOWSKI

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JAN NOWAK

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: BOLESŁAW KUCZYŃSKI

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: JAN KACZMAREK

OCALENI OD ZAPOMNIENIA: ANTONI WEBER