Artykuły
  • Register

Sejm i Senat RP zdecydowały o ustanowieniu patronów roku 2019. Tym zaszczytnym mianem uhonorowane zostały wybitne osoby: pisarz Gustaw Herling-Grudziński, działaczka niepodległościowa Anna Walentynowicz, kompozytor Stanisław Moniuszko, pianistka Maria Szymanowska.

Uchonorowane zostaną również przełomowe wydarzenia historyczne: Unia Lubelska i Powstania Śląskie, a także organizacja – Liga Morska i Rzeczna i dziedzina nauki – matematyka.

Gustaw Herling-Grudziński to jeden z ważniejszych pisarzy polskich XX wieku. 20 maja 2019 r. minie 100. rocznica jego urodzin. Był więźniem sowieckiego łagru w Jercewie (obwód archangielski w Rosji), z którego wspomnienia zawarł w książce «Inny świat». Pisał o kryzysie człowieczeństwa i upadku wszelkich wartości w czasach totalitarnego zniewolenia.

Patroni Herling Grudzinski
Gustaw Herling-Grudziński – zdjęcie NKWD (Grodno, 1940)

W 2019 r. (15 sierpnia) przypada 90. rocznica urodzin Anny Walentynowicz. Była wybitną, wielokrotnie represjonowaną działaczką społeczną i niepodległościową w czasach PRL, członkiem Wolnych Związków Zawodowych i współtwórczynią Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego «Solidarność». Anna Walentynowicz urodziła się we wsi Sienne na Wołyniu (obecnie wieś Sadowe w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego).

Patroni Walentynowicz
Prezydent Lech Kaczyński dekoruje Annę Walentynowicz Orderem Orła Białego, 3 maja 2006

Stanisław Moniuszko to ogromnie zasłużony dla polskiej kultury kompozytor, dyrygent, dyrektor Teatru Wielkiego w Warszawie, twórca polskiej opery narodowej. 5 maja 2019 r. minie 200 lat od jego urodzin. Był autorem ponad 260 pieśni, baletów, operetek i oper, w tym tak słynnych jak «Halka» i «Straszny dwór».

Patroni Moniuszko
Tytus Maleszewski, Portret Stanisława Moniuszki

14 grudnia 2019 r. przypadnie 230. rocznica urodzin wybitnej polskiej pianistki i kompozytorki Marii Szymanowskiej. Była jedną z pierwszych sławnych kobiet pianistek w historii kultury europejskiej. Pisała liczne utwory na fortepian, m. in.: walce, polonezy, mazurki, nokturny. Koncertowała w całej Europie (Francja, Anglia, Niemcy, Włochy, Rosja).

Patroni Szymanowska
Aleksander Kokular, Portret Marii Szymanowskiej przy fortepianie

Rok 2019 będzie rokiem Unii Lubelskiej (450. rocznica zawarcia – 1 lipca 1569 r.). To bardzo ważne dla Polski wydarzenie historyczne – dwa połączone ze sobą unią personalną, ale niezależne od siebie państwa: Korona Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie utworzyły Rzeczpospolitą Obojga Narodów, jedno z największych i najsilniejszych w tym czasie państw w Europie. Miało ono wspólnego monarchę, herb, sejm, walutę oraz politykę zagraniczną, zachowano natomiast odrębność skarbu, urzędów, wojska i sądownictwa.

Patroni Unia Lubelska
Jan Matejko, Unia lubelska, 1869

16 sierpnia 2019 r. minie 100. rocznica wybuchu I powstania śląskiego. Wszystkie trzy powstania śląskie wybuchły po zakończeniu I wojny światowej, w okresie formowania się niepodległego Państwa Polskiego. Powstania przyczyniły się do tego, że znacznie większa niż pierwotnie planowano część Górnego Śląska znalazła się w granicach II Rzeczpospolitej. Przywódcami powstań byli Alfons Zgrzebniok i Wojciech Korfanty.

W 2019 r. zostanie uhonorowana organizacja – Liga Morska i Rzeczna. Została utworzona 100 lat temu jeszcze pod nazwą Liga Żeglugi Polskiej. Była polską organizacją społeczną, która stawiała sobie za cel propagowanie spraw morskich i wagi uzyskanego dostępu do morza w odrodzonym po I wojnie światowej Państwie Polskim. Wspierała także organizację i rozbudowę zarówno polskiej floty morskiej, jak i rzecznej.

Rok 2019 będzie rokiem Matematyki (stulecie powstania Polskiego Towarzystwa Matematycznego – założone 2 kwietnia 1919 r.). To wyróżnienie ma na celu uhonorowanie ogromnych osiągnięć polskich matematyków, a także docenienie znaczenia tej dziedziny nauki dla rozwoju nowoczesnego społeczeństwa.

W 2019 r. obchodzone będą: 150. rocznica urodzin dramaturga, malarza, architekta Stanisława Wyspiańskiego oraz malarza Józefa Mehoffera, 210. rocznica urodzin poety i dramaturga Juliusza Słowackiego, 130. rocznica urodzin pisarki Marii Dąbrowskiej i 170. rocznica urodzin malarza Józefa Chełmońskiego.

W lutym mija 30. rocznica rozpoczęcia obrad Okrągłego Stołu w Warszawie z udziałem przedstawicieli rządu i opozycji, w marcu – 20. rocznica przyjęcia Polski do NATO, w maju – 15. rocznica przyjęcia Polski do Unii Europejskiej, we wrześniu – 80. rocznica agresji Niemiec i ZSRR na Polskę.

Piotr KOWALIK,

nauczyciel skierowany do Łucka przez ORPEG

Źródło zdjęć: Wikipedia