Artykuły
  • Register

2008.03.01._Jan_Malicki_by_Kubik

Nie tak dawno, 18 czerwca bieżącego roku, została podpisana umowa o współpracy pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a Wołyńskim Uniwersytetem Narodowym imienia Łesi Ukrainki w Łucku. Do realizacji podpisanej Umowy zabrały się dwie instytucje – Instytut Polski w Łucku (Prezes Rady Koordynacyjnej – Natalia Kocan) oraz Instytut Studium Europy Wschodniej, na czele którego stoi Jan Malicki.

To wydarzenie jest bardzo znamienne ze względu na to, jakim ciernistym szlakiem do swobodnych badań w zakresie tematyki wschodniej kroczył Jan Malicki – wskutek uwarunkowań historycznych nie zdobywszy najwyższych tytułów naukowych, został on tytułowany poprzez samą historię i jest dla nas żywym wzorcem do naśladowania.

Jan Malicki, był studentem Uniwersytetu Warszawskiego - studiował na tej uczelni filologię klasyczną i historię, zwłaszcza jej okres średniowieczny. W  czasach „Solidarności” został jednym ze współzałożycieli podziemnego pisma „Obóz”, którego już sam tytuł zapowiadał analizę i odzwierciedlenie problemów zaistniałych w krajach bloku komunistycznego. Od  roku 1983 cała odpowiedzialność za wydawanie „Obozu” spadła na jego barki. W tym okresie   zrodził się u niego jeszcze jeden pomysł – założenia Instytutu Studiów Wschodnich, czyli instytucji badającej problematykę narodowościową, ponieważ właśnie ten czynnik, jak przewidywał miał stać się mechanizmem, który będzie w stanie wysadzić w powietrze cały system komunistyczny.

W 1985 roku Malickiego aresztowała Służba Bezpieczeństwa, w wyniku czego na osiem miesięcy objęto go śledztwem. Jego zaangażowanie w wydawanie  „Obozu” nie zostało udowodnione, ostatecznie otrzymał więc wyrok w  zawieszeniu za pomysł stworzenia Instytutu. Od tego czasu droga do wykładów na Uniwersytecie Warszawskim została dla niego zamknięta. Natomiast badania historii średniowiecza zeszły na drugi plan wobec działalności podziemnej na rzecz wyzwolenia narodów Wschodu od dżumy komunistycznej.

Należy zauważyć, że Malicki, wierny swojej sprawie życiowej, do dziś pozostaje redaktorem „Obozu”, dodatkowo redagując czasopismo naukowe „Przegląd Wschodni”. Po przemianach społecznych w 1989 roku zaproponowano mu założenie Studium Problemów Narodowościowych ZSRR i Europy Środkowo-Wschodniej w Instytucie Orientalistycznym na Uniwersytecie Warszawskim. Z czasem Studium to przekształciło się w Instytut „Studium Europy Wschodniej”. Od 1998 roku Instytut prowadzi dzienne studia magisterskie, a w 1999 roku założono przy nim Szkołę Języków Wschodnich, gdzie prowadzonych jest 16 lektoratów, w tym z języka ukraińskiego, kirgiskiego i innych. Każdego roku młodzież uczestniczy w Szkole Letniej, z którą związany jest ciekawy program stypendialny dla młodych naukowców. Pierwsi absolwenci ukończyli Instytut Studium Europy Wschodniej w 2000 roku, a w ciągu całego okresu działalności tej instytucji studiowało w niej około 300 osób pochodzących ze Wschodu. Wielu z nich zajmuje obecnie wysokie stanowiska społeczne i rządowe - stali się znanymi dziennikarzami, politykami, dyplomatami i naukowcami. Jednak najważniejszym osiągnięciem jest zmiana światopoglądu i uwolnienie potencjału młodego pokolenia w wielu krajach regionu. To właśnie z tym zamiarem Instytut Studium Europy Wschodniej został powołany do życia. Ten kluczowy cel – wyzwolenie od komunistycznych stereotypów myślenia na wszystkich poziomach społecznych – jest podstawową miarą partnerstwa pomiędzy uczelnią w Warszawie a naszą wyższą szkołą w Łucku. Planujemy ponadto dzielić się uzyskanym doświadczeniem ze studentami i partnerami w zakresie nauki i wykształcenia z Europy Zachodniej.

Switłana SUCHARIEWA,

współkoordynator Instytutu Polski

Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki

 

P.S. Dzień 18 czerwca 2010 stał się dla nas ważną datą także z innego powodu – w tym dniu oficjalnie uruchomiona została strona internetową Instytutu Polski:

http://inst-polski.lutsk.ua

Wszystkich chętnych serdecznie zapraszamy do współpracy przy nowym przedsięwzięciu!