Artykuły
  • Register

Grunge_Effect

Położony w dolinie rzeki Styr, Łuck posiada ponad dwadzieścia mostów, mostków i przejść przez Styr i dawne koryta lub dopływy tej rzeki. Jednak najbardziej ściśle z historią samego miasta jest związany most przez dawne koryto Styru – Głuszec. To właśnie Głuszec wyodrębnił wyspę od prawego brzegu, a na niej powstała pierwsza osada mieszkańców Łucka.

Najpierw rzeka Styr płynęła prawym brzegiem doliny. Jednak napotkawszy  przeszkodę w postaci pagórkowatego przylądka, który wcinał się w dolinę, rzeka skierowała swój nurt wzdłuż jego brzegów. Wody rzeczne znalazły w jednym miejscu zagłębienie i popłynęły nim w stronę zachodu. W trakcie przekraczania falistej powierzchni przylądku owo zatopione zagłębienie szybko zamieniło się w błoto. Rzeka skierowała swój nurt dalej, a ten odcinek łożyska rzeki, gdzie skupiły się bagna, nazwano  „Głuszec”, natomiast same bagna - głuszące strumień wodny - nazwano Głuszeckimi. Głuszec dzięki kolejnym wezbraniom wód, zdołał z czasem oderwać od głównego przylądku jego koniec – kształtem podobny do czubka grzyba - gdzie później powstało miasto Łuck.

Pierwsi mieszkańcy dostali się tutaj ścieżkami prowadzącymi do wodopoju, poprzez Bagna Głuszeckie. Niebawem, po założeniu na wyspie grodu, przez bagna została przerzucona grobla, a później zbudowano most. Na początku nazywano go Mostem Głuszeckim. Po uporządkowaniu Głuszca i założeniu na jego brzegach murów miejskich, most został obramowany przez dwie wieże wjazdowe: Głuszecką i Zagłuszecką. Na wieżach dniem i nocą pełnili wartę strażnicy. Nocnych wartowników nazywano wołaczami, ponieważ mieli oni nieustannie wzywać do czuwania strażników z innych wież. Z mostem pomiędzy wieżami była związana ciekawa tradycja - żegnania się przybyszów z miastem. Do wody z mostu rzucano wtedy różne rzeczy osobiste, między innymi fajki.

Untitled-4

Po rozszerzeniu okolic grodu za Głuszcem i wybudowaniu jego murów warownych wzdłuż teraźniejszej ulicy Krywy Wał, wieże na Moście Głuszeckim stały się bezużyteczne. Obecnie Most Głuszecki dzieli dwie większe, zaludnione części miasta, przypominające swoim kształtem skrzydła motyla. Stopniowo most stał się miejscem spotkań i randek.

W XVII wieku most nazwano Bazyliańskim. Powodem tego stało się wybudowanie obok niego nowego Kościoła Świętego Krzyża z Klasztorem i Bractwem Łuckim. Klasztor przeszedł później na stronę Unitów i zajęli go Ojcowie Bazylianie. Most Bazyliański zaczął pełnić nową rolę – jak wspominał o tym Józef Kraszewski, było z niego najlepiej widać Zamek Łucki i jego przepiękne odbicie w wodach Głuszca.

W II połowie XIX wieku Łucki Zarząd Miejski postanowił przemianować most na „Bracki”. Po wybudowaniu szosy z Kijowa do Brześcia i założeniu przy niej największej ulicy miasta – Szosowej - od jej zakrętu aż do Starego Miasta biegła uliczka. To właśnie tę uliczkę nazwano Mostem Brackim.

Untitled-1

Po przyłączeniu Wołynia do Polski stary drewniany most ulega zmianom. W 1924 roku Magistrat zatwierdza projekt mostu betonowego. Zamówiono wówczas  u warszawskiego mistrza Apolinariusza Głowińskiego popiersia czterech polskich pisarzy, których twórczość była ściśle powiązana z Wołyniem: J. Słowackiego, T. Czackiego, J. Kraszewskiego i H. Sienkiewicza. Nowy most nazwano ku czci króla polskiego Kazimierza Wielkiego.

Do roku 1930 rzeka Głuszec została osuszona. Most pozostał jako symbol. Po II wojnie Światowej, w latach 50-tych XX wieku zdjęto popiersia pisarzy pod pozorem restauracji. Nigdy jednak nie przywrócono ich na miejsce a wszelki ślad po nich zaginął. Potem zdemontowano sam most. Dopiero w latach 90-tych jedną z jego stron symbolicznie odbudowano. Ponadto o dawnym moście przypomina nazwa placu – Most Bracki, który leży obecnie na miejscu byłego Bagna Głuszeckiego.

Waldemar Piasecki,

Członek Narodowego Stowarzyszenia Krainoznawców Ukrainy