Artykuły
  • Register

Lwowskie wydawnictwo «Książnica Atlas» pod koniec lat 30. XX wieku wydało ogromną liczbę pocztówek stworzonych na podstawie zdjęć. Na kilku z nich ukazały się krajobrazy Wołynia i Polesia.

«Książnica Atlas» rozpoczęła swoją działalność w 1924 r. Historia tego wydawnictwa sięga 1885 r., kiedy we Lwowie założono Polskie Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, głównie w celu wydawania podręczników. W 1916 r. zostało ono przekształcone w spółkę akcyjną «Książnica Polska» – spółdzielnię wydawniczą Polskiego Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych. Drugim zakładem, który złożył się na «Książnicę Atlas», była drukarnia «Grafia», założona w 1913 r. Po I wojnie światowej «Grafia» połączyła się ze spółką «Książnica Polska». Dla nowej firmy wybudowano budynek przy ul. Rozwadowskiego 20 we Lwowie (obecnie ul. Zielona). Trzecim był zakład cynkograficzny Antoniego Pryszlaka, kupiony przez «Książnicę Polską» w 1921 r. W tym samym roku wybitny polski naukowiec, geograf Eugeniusz Mikołaj Romer, założył Instytut Kartograficzny. W celu sprzedawania jego produkcji założono później spółkę akcyjną «Atlas».

W 1924 r. spółki «Książnica Polska» i «Atlas» połączyły się w potężny zakład «Książnica Atlas». Na jego czele, oprócz Eugeniusza Mikołaja Romera, stanął Kazimierz Bartel, kilkakrotny premier polskiego rządu, który w wydawnictwie była zastępcą Romera, oraz inni wybitni przedstawiciele świata nauki.

Zakład znajdował się przy ul. Czarneckiego 12. Jego produkcja była sprzedawana w należących do «Książnicy Atlas» księgarniach we Lwowie przy ul. Czarneckiego 12 oraz w Warszawie na Nowym Świecie 59. «Książnica Atlas» była największym wydawcą podręczników, cieszyły się one ogromną popularnością mimo kryzysu ekonomicznego w Europie na przełomie lat 20–30. XX wieku. Zakład bardzo szybko się rozwijał, sprzedawał akcje i regularnie płacił dywidendy z wyjątkiem lat 1933–1934.

atlas 001

Budynek wydawnictwa «Książnica Atlas» we Lwowie przy obecnej ulicy Zielonej.

Wydawnictwo drukowało zarówno podręczniki, mapy i atlasy geograficzne, jak i kartki pocztowe. Wydawanie pocztówek «Książnica Atlas» rozpoczęła w 1931 r., po wystawie «Piękno polskich krajobrazów», która została zorganizowana przez lwowski oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Inżynier Witold Romer, syn Eugeniusza Romera, stworzył nową technikę pozytywową. W 1938 r. zakład wydał ok. 2 tys. kartek pocztowych, w 1939 r. – ok. 10 tys. Łuck pojawił się tylko na jednej pocztówce wydawnictwa – ukazało się na niej zdjęcie Zamku Lubarta wykonane przez wybitnego polskiego fotografa Jana Bułhaka.

atlas 002

Zamek Lubarta. Zdjęcie Jana Bułhaka.

Po II wojnie światowej Eugeniusz Romer mieszkał we Wrocławiu, gdzie w 1946 r. wznowił działalność wydawnictwa. Pod jego kierownictwem istniało ono do roku 1951. Następnie zostało rozdzielone między Państwowym Przedsiębiorstwem Wydawnictw Kartograficznych a Państwowym Wydawnictwem Książek Szkolnych.

W tym samym czasie w powojennym radzieckim Lwowie wznowiono działalność zakładu, ale już jako państwowego przedsiębiorstwa – Lwowskiej Fabryki Książek «Atlas», która od 1995 r. jest również wydawnictwem. Obecnie jest to jeden z największych zakładów poligraficznych na Zachodniej Ukrainie.

atlas 003

Kuratorium w Równem. Zdjęcie A. Lenkiewicza z kolekcji Oleha Markiwa (Równe).

atlas 004

Krzemieniec.  Grób matki Juliusza Słowackiego.

atlas 005

Wilno. Getto. Zdjęcie Jana Bułhaka.

atlas 006

Lwów.  Kolumna Mickiewicza.

atlas 007

Lwów. Synagoga «Złota Róża».

atlas 008

Janowa Dolina. Fragment kamieniołomów. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Pauliny Leszek Wierzbowskiej.

atlas 009

Janowa Dolina. Osiedle robotnicze. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Pauliny Leszek Wierzbowskiej.

atlas 1019

Mieszkanki Stepania. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Pauliny Leszek Wierzbowskiej.

atlas 1021

Rzeka Słucz w Hubkowie. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Pauliny Leszek Wierzbowskiej.

atlas 1022

Kostiuchnówka.  Reduta Piłsudskiego. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów Pauliny Leszek Wierzbowskiej.

Wiktor LITEWCZUK

CZYTAJ TAKŻE:

WOŁYŃ NA POCZTÓWKACH WYDAWNICTWA «RUCH»

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH. CZĘŚĆ 2

«SERCE SERCU WIADOMOŚĆ PRZEKAZUJE»: Z HISTORII KARTEK POCZTOWYCH. CZĘŚĆ 3

WOŁYŃSKA WYSTAWA ROLNICZO-PRZEMYSŁOWA NA ZDJĘCIACH

LITOGRAFIE NAPOLEONA ORDY NA POCZTÓWKACH

WOŁYŃ NA POCZTÓWKACH POLSKIEGO TOWARZYSTWA KRAJOZNAWCZEGO

POCZTÓWKI WOŁYŃSKIEGO TOWARZYSTWA KRAJOZNAWCZEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

JAN BUŁHAK – OJCIEC POLSKIEJ FOTOGRAFII

KRZEMIENIEC OŚRODKIEM SZTUKI FOTOGRAFICZNEJ NA WOŁYNIU

ŁUCK W OBIEKTYWIE HENRYKA PODDĘBSKIEGO

 

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

VolynMedia

 

cz

 

tittle

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1