Artykuły
  • Register

We wrześniu 1990 r. przyjechali do Krzemieńca dwaj naukowcy z Muzeum Fotografii w Krakowie – Andrzej Rybicki i Mieczysław Filimonowski. Przywieźli ze sobą wystawę fotograficzną o zbrodni katyńskiej pt. «Katyń», która przedtem była eksponowana w Moskwie.

Ekspozycja została otwarta w sali wystawowej Muzeum Krajoznawczego i trwała trzy tygodnie. Krzemieńczanie licznie odwiedzali wystawę. Dla wielu było to odsłonięcie zabronionego tematu – poznali prawdę o zbrodni w Katyniu i nie tylko. Wielu usłyszało o tych wydarzeniach po raz pierwszy. Obywatele Związku Radzieckiego wprowadzani byli w błąd przez sowietów, którzy powielali informację o zbrodni hitlerowców w białoruskiej wiosce Chatyń, której nazwa brzmi podobnie do nazwy rosyjskiej wsi w obwodzie smoleńskim. Komisarz wystawy Andrzej Rybicki, naukowiec Muzeum Fotografii w Krakowie, podarował wtedy dla przyszłego Muzeum Juliusza Słowackiego w Krzemieńcu szereg zdjęć dokumentalnych o sprowadzeniu prochów Wieszcza z Paryża na Wawel w czerwcu 1927 r.

Podczas rozmów z naszymi gośćmi z Krakowa powstała idea zorganizowania wystawy o Krzemieńcu – rodzinnym mieście Poety, przedstawionym w malarstwie i fotografii samych krzemieńczan. Miała być pokazana w Krakowie, a jak się potem okazało, oglądano ją w wielu miastach Polski.

Jednym z punktów Statutu Towarzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej im. Juliusza Słowackiego jest opiekowanie się pamiątkami po Poecie i Jego rodzinie w Krzemieńcu. Więc taka wystawa jak najbardziej miała służyć upowszechnieniu wiedzy o rodzinnym mieście Wieszcza oraz uszanowaniu tu Jego wiekopomnej postaci.

Zaczęliśmy zbierać i gromadzić materiały do przyszłej wystawy. Osobą odpowiedzialną została Jadwiga Gusławska. Na jej apel chętnie odezwali się malarze i fotograficy miasta. Uzbierało się mnóstwo obrazów i zdjęć, z których wybrano najlepsze. Zaprezentowano prace malarzy-krzemieńczan: Bohdana Romaniuka, Walentego Wieliczki, Haliny Pokrowskiej, Róży Kuleszy, Anny Macegi, Olega Wartabediana, Mychajły Ternowego. Przedstawiono również prace Niła Zwarunczyka, Włodzimierza Stasiuka, Igora Pankowa. Zgłosili się także tarnopolanie: Mikołaj Pazizin, Jarosław Omelan, Tamara Udina, Eugeniusz Udin i Lena Udina, rzeźbiarz Włodzimierz Prochorow. Własny materiał fotograficzny przedstawili krzemienieccy mistrzowie: Wiaczesław Hryszczuk, Piotr Daniluk, Aleksander Malczeniuk, Włodzimierz Czumakiewicz, Jarosław Majboroda, Małgorzata Giecewicz.

CZYTAJ TAKŻE: KRZEMIENIECKIE ARTYSTYCZNE IMPRESJE

Żeby wystawa była kompletna i wszechstronna, zdecydowaliśmy się na wyjazd do Polski, żeby odnaleźć w prywatnych zbiorach obrazy malarzy polskich z okresu przedwojennego o tematyce krzemienieckiej, zarówno krzemieńczan, jak i przybywających do miasta na tzw. «Letnie Ogniska Malarskie» organizowane przez Liceum Krzemienieckie w latach 30-tych. Apelowaliśmy do naszych przyjaciół w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i w Brzegu. Zdobyliśmy 25 obrazów przedwojennych autorów. Wśród nich: Witold Miller, Stanisław Szczepański, Stanisław Sheybal, Bogusław Szwacz, Bronisław Wołkowicz, Jadwiga Siedlecka, Feliks Guzik, Franciszek Żółkiewski, Roman Dłubak.

Zgromadziliśmy unikatowe zdjęcia przedwojennego Krzemieńca, odnalezione w Polsce. W Krakowie mieszkał wtedy wybitny artysta Henryk Hermanowicz, nestor polskiej fotografii, który zaczynał swoją błyskotliwą karierę fotografika w Liceum Krzemienieckim w 1937 r. Był znany w Europie dzięki swoim albumom o przyrodzie Polski, jeden z pierwszych – o naszym mieście pt. «Miasto wielkiej tęsknoty». Ze swoich zbiorów użyczył dla wystawy szereg fotosów krzemienieckich. A w Warszawie od Kazimierza Sheybala, syna profesora Liceum Krzemienieckiego Stanisława Sheybala, ówczesnego kierownika laboratorium fotograficznego, pożyczyliśmy piękne zdjęcia naszych zabytków. Mieliśmy też do dyspozycji doskonałe ujęcia wykładowcy Liceum Krzemienieckiego Ludwika Gronowskiego. Interesujące fotografie Starówki naszego miasta przedstawił znany krakowski mistrz Adam Wojnar.

Dzieła te miały nie tylko uzupełniać, ale i nadać wyższą rangę temu przedsięwzięciu, w organizację którego włączyło się wiele poważnych osób.

Tymczasem nasz wieloletni proboszcz Marcjan Trofimiak, pożegnał parafię, obejmując wyższe stanowisko – sufragana kurii Lubaczowsko-Lwowskiej we Lwowie. Na jego miejsce przyszedł młody i energiczny, chętny do działania w życiu zarówno społecznym jak i parafialnym, ks. Czesław Szczerba z Tomaszowa Lubelskiego. Od razu zabrał się za uporządkowanie dokumentacji Towarzystwa, przeobraził priorytety działalności zrzeszenia, uczył nas jak organizować życie społeczne i tak zawładnął naszymi sercami, że na następnym walnym zebraniu Towarzystwa został wybrany na jego Prezesa.

Z powodu ciągłej pracy przy organizacji wystawy i licznych wyjazdów do Polski Jadwiga Gusławska przekazała księdzu także i zajęcia w szkole sobotnio-niedzielnej. Jednak w niedługim czasie Kuria Lubaczowsko-Lwowska wyraziła dezaprobatę na tak aktywne i wyczerpujące udzielanie się księdza w działalność Towarzystwa. Wkrótce też ksiądz Szczerba poważnie się rozchorował i w 1993 r. opuścił parafię ku wielkiemu żalowi nas wszystkich. Nowym proboszczem parafii został ks. Tadeusz Mieleszko z Polski. A następne walne zebranie Towarzystwa wybrało na prezesa Emilię Szulgan – Polkę, nauczycielkę matematyki, osobę szacowną i doświadczoną. Pewien czas prowadziła ona również zajęcia w szkółce sobotnio-niedzielnej.

Jadwiga GUSŁAWSKA
Foto: Otwarcie wystawy «Krzemieniec – miasto Juliusza Słowackiego w malarstwie i fotografii» w krakowskim Domu Polonii. 19 września 1991 r. Zdjęcie udostępnione przez Jadwigę Gusławską.

CZYTAJ TAKŻE:

KRONIKI KRZEMIENIECKIE: NOTATKI O ROZWOJU POLSKOŚCI W KRZEMIEŃCU NA TLE HISTORII KRAJU

KRONIKI KRZEMIENIECKIE: KRZEMIENIEC PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

TOWARZYSTWO POLSKIE W KRZEMIEŃCU: PIERWSZE KROKI ORGANIZACYJNE

KRONIKI KRZEMIENIECKIE: ŻYCIE POLSKIEJ WSPÓLNOTY W LATACH 1989–1990

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

VolynMedia

 

cz

 

tittle

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1