Artykuły
  • Register

muzeum 1 bud po Chopina 20

W sierpniu 1985 roku Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze otworzyło nową ekspozycję w budynku przy ulicy Hałana 2 (obecnie Chopina 20) w Łucku. Tutaj muzeum mieści się do dziś.

 Ulica Chopina, która obecnie łączy Aleję Woli z Aleją Peremohy (Zwycięstwa), w dawnych czasach miała też inne nazwy. Pod koniec XIX w. zaznaczano ją na mapach Łucka jako ulicę Taborową, ponieważ kończyła się przed Sapałajiwką, za którą stało «taboryszcze» (obozowisko), czyli miejsce stałych obozów żołnierskich w czasie letnich szkoleń wojskowych. Jak już wspominaliśmy w jednej z poprzednich publikacji, na początku XX wieku na Taborowej został wybudowany Szpital Ziemski (od końca lat 1950 do 1984 roku – pomieszczenie Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego przy ulicy Chopina 7). Ulica zyskała obecną nazwę w 1920 roku na cześć F. Chopina. Wtedy za Sapałajiwką, na Górce Taborowej, rozpoczęto budownictwo kolonii dla polskich urzędników, w centrum której stał gmach Okręgowego Urzędu Ziemskiego. Przez Sapałajiwkę przerzucono most, łączący ulicę Chopina z nowymi ulicami – Powstania Listopadowego i Wyspiańskiego, przekraczającymi kolonię urzędniczą. Ulica Powstania Listopadowego zaczynała się od mostu przez Sapałajiwkę i ciągnęła się do Lotniczej (później Artema, obecnie Aleja Peremohy). Ulica Wyspiańskiego, od mostu poprzez Sapałajiwkę, biegła do Górki Taborowej i przekraczając ją w środku, zamykała ugięcie ulicy Chopina. Za ulicą Wyspiańskiego położony był park ze ścieżkami zdrowia (dróżkami spacerowymi).


Dróżki w parku były założone piętrowo i przybierały kształt serpentyn. Dolne i górne poziomy były łączone schodami, ścieżkami, wiaduktami na zboczach, porośnięte krzewami i drzewami. Przy ścieżkach stały ławeczki. Pozostałości starego parku, w którym najstarsze drzewa zostały posadzone jeszcze w latach 30-tych XX wieku, zachowały się do dziś.
W 1939 roku ulicy Powstania Listopadowego nadano inną nazwę – Sztabowa (w budynku zlikwidowanego Urzędu Ziemskiego znajdował się sztab wojskowy), ulicę Wyspiańskiego nazwano Werchnia (od 1941 r. – Horbok; w 1953 została zlikwidowana). W latach 1941-1944 ulica Sztabowa nadal miała tę nazwę, jedynie że po niemiecku – StabStraße. Po wojnie przywrócono jej poprzednią nazwę. Od 1954 roku ulica Sztabowa uzyskała nazwę Hałana, a ulicę Chopina przedłużono poprzez Werchnią do skrzyżowania z ulicą Hałana. Od 1991 r. cała ulica od Alei Woli do Alei Peremohy uzyskała nazwę ku czci polskiego kompozytora i pianisty Fryderyka Chopina (1810-1849). W 2010 roku z okazji 200. rocznicy urodzin na budynku Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego umocowano tablicę pamiątkową.

W latach 1928-1930 na ulicy Powstania Listopadowego pod kierownictwem łuckiego architekta Kazimierza Janickiego wybudowano gmach administracyjny Okręgowego Urzędu Ziemskiego, który stał się głównym w zespole architektonicznym kolonii urzędniczej, położonej naprzeciwko, przy ulicy Letniej (byłej Joachima Lelewela), na Obozowisku (Minkiewicza, Daczna, Czekistów), Niekrasowa (Gimnazjalna, Polskiego Żołnierza) w eleganckich parterowych i piętrowych budynkach oraz w dwóch blokach mieszkaniowych wybudowanych w latach 1938-39. Specyfiką wszystkich tych domów było to, że one były pokryte czerwoną dachówką.


Budynek Okręgowego Urzędu Ziemskiego był odosobniony od kolonii urzędniczej kutym ogrodzeniem, w środku każdej sekcji, między murowanymi słupkami, został umieszczony monogram z pierwszych liter nazwy instytucji «OUZ», mimo że później w związku z reorganizacją zarządu państwowego nazwę zmieniono na Wołyński Oddział Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. Podobne monogramy zostały zachowane w środku budynku, na kratkach okiennych centralnej klatki schodowej.


Gmach administracyjny został wybudowany w stylu klasycyzmu, posiada on trzy nadziemne poziomy i piwnicę; w środku znajdował się sześciokolumnowy portyk orderu korynckiego. Znajdujące się w nim instytucje były czynne do września 1939 roku.


18 września wojska Armii Czerwonej wkroczyły do Łucka. W budynku zlikwidowanego Oddziału Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych znajdował się sztab armii, dlatego też ulica została nazwana Sztabowa. Domy mieszkalne kolonii urzędniczej, które dobrze się zachowały i miały dużo pięter, ale jeszcze nie były zasiedlone przez nikogo do września 1939, zajęli oficerowie Armii Czerwonej z rodzinami, urzędnicy nowej władzy, przewodniczący instytucji i organizacji. W 1941 roku tutaj stacjonował sztab 5. Armii, założonej w styczniu tegoż roku na podstawie wojsk Kijowskiego Okręgu Wojskowego, znajdujących się w pobliżu państwowej granicy na Wołyniu.


W latach 1941-44 w jednym z najstarszych administracyjnych gmachów Łucka rezydował komisariat generalny, departament Komisariatu Rzeszy, którego główna siedziba znajdowała się w Równem, stolicy okupowanej Ukrainy. Na jej czele stał Gebietskommissar Lindner. Nazwisko to było często wymieniane w różnorodnych ogłoszeniach niemieckich władz okupacyjnych, które regulowały życie miasta: o zakazie swobodnego przemieszczania się ludności żydowskiej ulicami Łucka; o ukaraniu ludności za pomoc nieznanym osobom; o zakazie swobodnego przemieszczania się ludności ze względu na «ciągłe ataki bandytów i partyzantów» itp.


5 lutego 1944 roku Radzieckie Biuro Informacyjne oświadczyło, że wojska Pierwszego Frontu Ukraińskiego «w wyniku gwałtownego ataku» zdobyły miasta Łuck, Równe, Zdołbunów i inne. Po wkroczeniu wojsk na wyzwolone tereny wysłano partyjnych pracowników radzieckich, przeważnie ze wschodnich, wcześniej wyzwolonych obwodów.


Nowe władze – Wołyńska Obwodowa Rada Delegatów Robotniczych – zajęła i zagospodarowała dobrze zachowany, nie zniszczony przez wojnę budynek przy ulicy StabStraße, przywróciwszy jej przedwojenną nazwę Sztabowa. Pierwszym powojennym przewodniczącym Wołyńskiej Rady Obwodowej został poseł Rady Najwyższej URRS Pyłypa Reszetniaka, który wcześniej pełnił te same funkcje w mieście Stalino (od 1961 r. – Donieck). W 1949 roku wrócił on na rodzime tereny, a jego miejsce zajął pochodzący z Wołynia Andrij Miziuk. W 1956 roku przewodniczącym komitetu wykonawczego Wołyńskiej Rady Obwodowej wybrano Juchyma Jaroszczuka (1922–1972), pochodzącego ze wsi Serechowicze.


Pod koniec lat 50-tych, gdy wybudowano gmach administracyjny Obwodowego Komitetu Komunistycznej Partii Ukrainy i Obwodowego Komitetu Wykonawczego (architekt J. Borodin), pomieszczenie przy ulicy Hałana zostało zwolnione i przekazane do Obwodowego Oddziału Ochrony Zdrowia. Tutaj znajdowały się gabinety Przychodni Miejskiej nr 2 i izby hospitalizacyjne.


Na początku lat 1980 Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze nadal znajdowało się pod adresem Chopina 7, mimo że liczba pracowników znacznie wzrosła, a jego zbiory liczyły około 100 tysięcy eksponatów. Magazyny, gabinety oraz sale ekspozycyjne były małe i niewygodne. Nie ratowało sytuacji również to, że dwa oddziały – artystyczny i historii religii i ateizmu – zostały odosobnione od głównego muzeum i miały odrębne pomieszczenia (pierwszy znajdował się na terenie Zamku Lubarta, drugi – w Kościele Rzymsko-Katolickim Św. Ap. Piotra i Pawła) oraz to, że magazyny czasowo znajdowały się w salach warsztatowych szkoły nr 5. Dlatego w 1982 roku Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze uzyskało nowe pomieszczenie: były szpital przy ulicy Hałana 2. Rozpoczęto remont i częściową przebudowę wnętrz. W 1984 roku muzeum całkiem zrezygnowało z budynku na Chopina 7, a w sierpniu 1985 roku otwarto nową ekspozycję przy ulicy Hałana 2 (obecnie Chopina 20).


Dyrektorami Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego od początku lat 1980 byli: Ołeksij Zarycki, Anatolij Każan, Władysław Nakoneczny, Anatolij Syluk (jest dyrektorem do chwili obecnej).


Czas nie stoi w miejscu. Nowoczesna historia muzeum, które stało się prawdziwą placówką naukową i kulturalno-edukacyjną, jest ciekawa i różnorodna, nieodłączna od życia kraju.


Natalia PUSZKAR, Ilona NESTORUK

 

Budynek, w któr...
Ulica Powstania...
Park z dróżkami...
Okręgowy Urząd ...
Budynek, w któr...

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

VolynMedia

 

cz

 

tittle

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1