Artykuły
  • Register

Jeśli zapytamy przeciętnego Polaka, z czym kojarzy się mu Toruń, od razu żartobliwie odpowie, że symbolami Torunia są pierniki i Kopernik. Kto mieszka, lub często bywa w Toruniu, powie, że oprócz tych dwóch rzeczy, o mieście warto wiedzieć więcej.

Od 2004 r. w Toruniu znajduje się siedziba Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO. Liga zrzesza samorządy miejscowości, na terenach których są zabytki, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, oraz organizacje, działające na rzecz opieki nad tymi zabytkami. Średniowieczny zespół miejski Torunia, wpisany na tę listę w 1997 r., Stare i Nowe Miasto oraz ruiny zamku krzyżackiego, cieszą się wyjątkową liczbą miłośników w całym świecie. Dzięki ich głosom w 2007 r. ulokowało się ono na drugim miejscu wśród 7 cudów Polski. W 2010 r. toruński Rynek Starego Miasta oraz Ratusz Staromiejski zdobyły trzecie miejsce w plebiscycie czasopisma „National Geographic Polska" na 30 najpiękniejszych miejsc na ziemi.

Oficjalnym mottem promocyjnym miasta jest „Toruń – gotyk na dotyk". Znajduje się tutaj drugi po Krakowie największy zespól autentycznej architektury gotyckiej w Polsce. Średniowieczne domy mieszkalne w Toruniu tworzą największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie Północnej. Z powodu swojej wartości, zabytki Torunia zostały włączone do Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego – trasy turystycznej, która idzie przez 34 miasta siedmiu krajów nadbałtyckich: Szwecji, Danii, Niemiec, Polski, Litwy, Łotwy i Estonii.

Sercem toruńskiej Starówki jest Rynek Starego Miasta, na którym stoi Ratusz Staromiejski, kościoły Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Świętego Ducha, pomnik Mikołaja Kopernika z 1853 r., fontanna Flisaka i gotyckie kamienice mieszkalne.

Z wielu budynków na Rynku Starego Miasta, uwagę na siebie zwraca Dwór Artusa. Dwory Artusa budowane były we wszystkich ważnych miastach krzyżackich. Znajdziemy je oprócz Torunia: w Gdańsku, Elblągu, Rydze i innych miastach. Artusem krzyżacy nazywali legendarnego angielskiego króla Artura. Współczesny Dwór Artusa w Toruniu o klasycystycznej architekturze zbudowany został w XIX w. na miejscu, gdzie od końca XIV w. stał pierwotny toruński Dwór Artusa. Był to budynek o przeznaczeniu społecznym: na początku swego istnienia był on siedzibą i miejscem zebrań bractw patrycjuszy, później – gildii kupieckich, zasiadało w nim kilka sejmików pruskich. Organizowano w Dworze Artusa najważniejsze uroczystości państwowe i miejskie, urządzano zabawy. Dzisiaj mieszczą się tutaj Centrum Kultury, siedziba Toruńskiej Orkiestry Kameralnej, kilka sklepików i kafeteria.

Na Rynku Starego Miasta przyciąga wzrok kamienica „рod Gwiazdą". Na placu znajduje się także jeden z najstarszych hoteli w Toruniu– „Pod trzema koronami". W budynku, w którym się mieści, zajazd działał jeszcze w XV w., a wśród jego gości było nawet kilka monarchów.

Na jednej z uliczek Starego Miasta mieści się Dom Mikołaja Kopernika. Sama uliczka zresztą też nosi jego imię. Dom Mikołaja Kopernika – to tak naprawdę zespół dwóch połączonych ze sobą gotyckich domów z końca XV w. Są one jaskrawym przykładem hanzeatyckich kupieckich kamienic, często składających się z części mieszkalnej i spichlerza. Obecnie Dom Mikołaja Kopernika, to muzeum wielkiego astronoma.

Zespół sakralnych zabytków toruńskiej Starówki fascynuje zwiedzających, nie mniej niż gotyk świecki. Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany przez torunian kościołem Marii Panny lub Mariackim, zbudowany został razem z klasztorem franciszkanów na Rynku Starego Miasta w XIII-XIV w. Obecnie pełni on funkcję kościoła parafialnego. Nieopodal, jako świątynia protestancka, został wzniesiony w XVIII w. kościół Świętego Ducha, który po II wojnie światowej przekazano jezuitom. Jest to budowa późnobarokowa, wyróżniająca się na tle gotyckiej architektury Starego Miasta.

Najważniejszą zaś świątynią średniowiecznego Torunia był kościół Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Jana Ewangelisty, zwany powszechnie kościołem świętych Janów. Swego dzisiejszego wyglądu dawna fara Torunia nabyła w XIV-XV w. W ścianach tego kościoła zachowały się malowidła gotyckie oraz dzieła ówczesnej plastyki, barokowe i rokokowe ołtarze, protestanckie epitafie oraz neogotyckie witraże. Przewodnicy obowiązkowo zwracają uwagę turystów na to, że fara średniowiecznego Torunia znajdowała się nie na Rynku Starego Miasta, a koło Wisły. Zegar na jej wieży umieszczono tak, żeby widzieli go ze statków płynących rzeką lub stojący w porcie. Toruń był ważnym portowym miastem. Nazywano go w dawnych czasach „królową Wisły".

Farą Nowego Miasta, które od połowy XIII do połowy XV w. było oddzielną osadą, był zbudowany w XIV-XV w. kościół Świętego Jakuba. Znajduje się on na Rynku Nowego Miasta w Toruniu i od 2006 r. jest odcinkiem pielgrzymkowej Polskiej Drogi Świętego Jakuba.

Zachowały się w Toruniu duże fragmenty średniowiecznych murów obronnych z XIII-XV w. W całości przetrwała do dziś południowa, wychodząca do Wisły część murów z basztami i bramami. W dobrym stanie są także mury, oddzielające Stare Miasto od Nowego i zamek krzyżacki od Starego i Nowego Miasta. Ciekawostką murów jest Krzywa Wieża. Wybudowano ją na piaskach, więc jeszcze w średniowieczu odchyliła się od pionu. Teraz jej odchylenie wynosi prawie 1,5 m.

Zamek krzyżacki w Toruniu zbudowano w XIII-XIV wieku w kształcie podkowy. W 1454 r., na początku powstania antykrzyżackiego, zamek był prawie całkowicie zburzony przez mieszczan. Jego ruiny były zagospodarowane i otwarte dla zwiedzania dopiero w drugiej połowie XX w. Obecnie są one popularnym miejscem dla organizowania imprez plenerowych.

W Toruniu jest jeszcze dużo przepięknych budowli i pomników, ale to opowieść na następny artykuł. Na zakończenie więc o jednym z moich ostatnich wspomnień z Torunia. W ciepły czerwcowy dzień, na jednej z szerokich ulic Traktu Staromiejskiego, polsko-ukraiński zespół folklorystyczny śpiewał ukraińskie piosenki. Z zachwytem słuchała tego grupa turystów z Niemiec. Wielokulturowość się jednak sprawdziła!

Natalija KATRENCIKOVA,

zdjęcia Dmytra ŁOPATINA

FB

Biblioteka MW

Jency wrzesnia 1939 foto 240 2

dzien

Informacja

logoGranica

 

 

 

 Kursy walut

Konkursy, festiwale, wydarzenia

gaude2017

 

Partnerzy

 

LOGO MonitorInfo mini

 

PastedGraphic-1 

 

 

cz

 

 

Reklama

 

po polsku po polsce 1

 

SC Corporate Services Sp 1